Meestervakman - Soorten daken

.3.1. Soorten daken

Martens nv - Stortklaar Beton

Foto's: Monier

Wie denkt aan het dak, denkt aan een hellend dak of een plat dak. Logisch, er bestaan maar twee grote soorten daken. Maar met iedere soort op zich heb je nog een hele waaier van mogelijkheden: rietdaken, groendaken, dakbedekking met pannen, leien of golfplaten, dakterras, parkeerdak …

Hellend dak
Het hellend dak is veruit de meest toegepaste dakvorm. Het leent zich dan ook voor iedere bouwstijl en biedt een onmiskenbaar voordeel: extra berg- of leefruimte onder de constructie.

Gezien ons regen- en windrijke klimaat worden bij ons al van oudsher vrijwel uitsluitend hellende daken gebruikt voor de bescherming van gebouwen tegen weersinvloeden. De driehoeksvorm is bestand tegen harde wind en het regenwater kan er gemakkelijk wegstromen. De kap is bovendien een uitstekende warmtebuffer.

De zwaarte van de dakconstructie wordt door je architect of stabiliteitsingenieur berekend. Belangrijkste aandachtspunt hierbij is de te verwachten windbelasting. Doorgaans wordt 50 kg/m2 voor het gewicht van de dakbedekking aangehouden.

Plat dak
De laatste jaren raken platte daken steeds meer ingeburgerd in het landschap. Niet alleen vormen ze vanuit architecturaal oogpunt een interessant alternatief voor het hellend dak, ook vanuit economisch en ecologisch perspectief kan het plat dak heel wat troeven voorleggen. Eén daarvan is de extra buitenruimte die het creëert, zoals een balkon, terras of daktuin.

Ontstaan en evolutie

Etagewoningen en versterkte steden, geterrasseerde paleizen en tempels... In het oude Nabije Oosten, tussen Tigris en Eufraat, getuigen heel wat constructies met platte daken van de rijkdom en verscheidenheid in de bouwwerken van de vele beschavingen die er elkaar opvolgden. De geschiedenis van het platte dak is alleszins onlosmakelijk verbonden met die van de leemarchitectuur, een veelal miskende architectuur die al meer dan 10 000 jaar leem gebruikt, zowel voor het optrekken van de muren als voor de dakbedekking. Het dak werd daarbij afgedekt met klei en soms werd een drainerende tussenlaag op basis van houtskool toegevoegd. In de loop der jaren en eeuwen evolueerden uiteraard de technieken om platte daken waterdicht te maken, al bleef het basisprincipe hetzelfde.

In onze contreien zijn platte daken en terrasdaken recente concepten die breken met de aloude traditie van het hellend dak. Het plat dak staat daarbij symbool voor de avant-gardearchitectuur van de jaren twintig. Denk maar aan Le Corbusier, voor wie het platte dak niet alleen een constructieve en vormelijke keuze was, maar ook een middel om een nieuwe wijze van wonen tot stand te brengen. De postmoderne revival van die moderne architectuur is mee een verklaring waarom het plat dak zo opvallend aanwezig is in de architectuur van de laatste tien, vijftien jaren.

Foto: Lenu Dakwerken

Troeven

Het plat dak mag dan voor modern staan tegenover het traditionelere hellende dak, er bestaan nog altijd heel wat vooroordelen hieromtrent. Ten onrechte, want jarenlange research en investering hebben geleid tot betrouwbare technieken en producten voor de plaatsing en renovatie van platte daken. Een professionele dakdichting is natuurlijk wel een vereiste voor een lange levensduur.

Naast de vrijheid en creativiteit op architecturaal vlak, is het plat dak ook een interessante economische oplossing. Zo kan je heel wat aan isolatiekosten besparen ten opzichte van een hellend dak. Ook het onderhoud is goedkoper, simpelweg omdat herstellingen of nazichten op een plat oppervlak gemakkelijker uit te voeren zijn.

Daarnaast biedt een plat dak heel wat voordelen vanuit ecologisch perspectief. Zo kan een plat dak omgevormd worden in een groendak of daktuin, wat niet alleen de levensduur van je dak aanzienlijk verhoogt en de thermische schok vermindert, maar ook nog eens mooi oogt. Een volwaardig dakterras is eveneens mogelijk. Een plat dak wordt vandaag trouwens steeds vaker gezien als extra woonruimte buiten. Architecten koppelen meer dan ooit functionaliteit aan esthetiek; vooral bij verbouwingen en uitbreidingen opent dit perspectieven.
Doordat een plat dak de hoogte van een gebouw lager houdt, en dus minder schaduw geeft, kan woningbouw meer geconcentreerd worden: buurwoningen kunnen dichter bij elkaar gebouwd worden of hoger reiken.
Ook voor de toepassing van zonne-energie is dit daktype uiterst geschikt, doordat de schuin gekantelde panelen (60°) die naar het zuiden worden gericht gemakkelijk integreerbaar zijn in een plat oppervlak (in tegenstelling tot daken met een helling tussen 25 en 45°).

Ook inzake comfort, zijn platte daken een goede keuze. Doordat de hoogte van het gebouw lager is, geeft dit daktype minder snel schaduw en dus meer licht en uren zonneschijn.

Bron: Imperbel