Wie een huis bouwt, brengt meestal al zijn huidige woonwensen in kaart zonder daarbij te denken aan wat de verre toekomst zal brengen. Eens op leeftijd, zijn trappen, andere niveauverschillen, smalle deuren, onbereikbare schakelaars en stopcontacten geen evidentie meer. Ook de eventuele mantelzorg wordt er door bemoeilijkt.
Al van in de beginfase rekening houden met deze factoren, maken breekwerken later overbodig.
Bouw doordacht en laat de woning mee evolueren met je behoeften. Rust je woning uit met hellende vlakken in plaats van drempels, leuningen aan de trap, brede deuren, werkbladen en kasten op een handige hoogte… Besteed hierbij telkens voldoende aandacht aan veiligheid en comfort. Dankzij deze ingrepen wordt het mogelijk om langer zelfstandig te blijven wonen.

Bespreek de mogelijkheden met je architect, of win advies op maat in bij het Toegankelijkheidsbureau (www.toegankelijkheidsbureau.be) indien je zelf of je gezinslid geconfronteerd wordt met een handicap. Deze woningadviseurs denken mee over praktische oplossingen en verlenen advies om het comfort en de veiligheid van de bewoners te garanderen.

Onder bepaalde voorwaarden maak je aanspraak op een verbeteringspremie of op een aanpassingspremie voor bejaarden en gehandicapten, verleend door het Vlaams Agentschap voor sociale integratie van personen met een handicap, de Vlaamse gemeenschap, een aantal provincies waaronder Limburg en sommige gemeenten.

Keuken
De keuken is het centerpunt van het huis. Het is een plek waar niet alleen gekookt wordt, maar ook geleefd wordt. Voor heel wat mensen die te maken krijgen met fysieke beperkingen, is koken een struikelblok geworden. Met een aantal aanpassingen in de keuken kan dit echter verholpen worden. Rolstoelgebruikers hebben bijvoorbeeld baat bij een keuken met 1,5 meter draairadius. Verlaagde keukenkasten en knieruimte onder het aanrecht maken het werk in de keuken ook heel wat aangenamer. Carrousselopbergsystemen, die 360° draaien, kunnen ook een oplossing bieden aangezien hier enorm veel in opgeborgen kan worden. Verder is een tegelvloer of lineoleum het meest praktisch voor rolstoelgebruikers. Een roltafel in de keuken kan dienen om zware potten en pannen te verplaatsen.

Badkamer
Ook in de badkamer is er nood aan voldoende manoeuvreerruimte bij rolstoelgebruikers. Een schuifdeur of gordijn in plaats van een traditionele deur, is voor hen handiger om de ruimte binnen te gaan. Laat ruimte onder de wastafel vrij, zodat oudere mensen of rolstoelgebruikers voor de wastafel kunnen zitten zonder hun knieën te stoten. Een inloopdouche is veel praktischer dan een traditionele douche met drempel. Eventueel kan de douche uitgerust worden met een zitje. Het bad is dan weer best voorzien met stevige handgrepen op de juiste hoogte. Een douche- of badlift kan in sommige gevallen een uitkomst bieden. Ook het toilet vereist de nodige aandacht. Hier speelt de hoogte een voorname rol. Op de markt vind je tevens toilethandgrepen. Deze grepen worden aan beide zijden van het toilet geplaatst om een WC-bezoek te vergemakkelijken.

Deuren
Niets zo vervelend als beperkt worden in je eigen huis. Brede deuren met een doorgang van minstens 90 cm breed zijn voor elke rolstoelgebruiker een must. Kap- en breekwerk hoeft er niet noodzakelijk aan te pas komen, want met speciale hangen aan de deuren kan je de deurruimte met 2 tot 4 cm verbreden zonder de deurkozijnen te verwijderen. Deursloten en klinken kunnen ook makkelijk verlaagd worden. Uiteraard is het ook mogelijk om de deuren uit te rusten met automatische deuropeners.

Traplift
We worden alsmaar ouder en we willen op latere leeftijd toch graag thuis blijven wonen. Vaak is het zo dat, met het verstrijken van de jaren, de trap nemen niet meer zo vanzelfsprekend is. Wie zijn bewegingsvrijheid niet wil laten beperken en zelfstandig wil blijven wonen, kan dan opteren voor de installatie van een stoeltraplift. Er bestaan verschillende typen trapliften afhankelijk van het soort trap waarop ze geïnstalleerd dienen te worden. Bij de aanschaf van een traplift is het belangrijk om een aantal zaken in acht te nemen. Stel jezelf de vraag of de stoel al dan niet draaibaar of opvouwbaar is. Is de traplift uitgerust met elektronische of mechanische remmen? Is de motor luidruchtig? Is de traplift makkelijk te bedienen? Zijn er veiligheidssensoren en een infrarode afstandsbediening voorzien? Ook de compactheid en de voedingsbatterij verdienen de nodige aandacht. De installatie van een traplift kan een aantal dagen in beslag nemen en hangt af van het type trap waarover je beschikt.

Huislift
Wat vroeger sciencefiction leek, is in een toenemend aantal woningen al een feit. Hoewel het een zware investering vereist, stijgt de vraag naar huisliften in ons land. Redenen hiervoor zijn niet ver te zoeken: meer comfort en veiligheid zijn de voornaamste beweegredenen om een huislift te installeren. Wie denkt om een lift in zijn woning te integreren, moet tijdens de ruwbouwwerken al de nodige voorzieningen treffen. In een later stadium kan de lift nog altijd geplaatst worden. Wat er nu nodig is om een lift in je huis te integreren? Eerst en vooral moet de architect in het ontwerp een schacht, met bovenaan een uitloop, en een machinekamer voorzien. Daarnaast moet de nodige aandacht uitgaan naar de nutsvoorzieningen en leidingen.