Foto: Vibe - architect Alexis Versele

Passief bouwen betekent dat de woning gerealiseerd wordt volgens een specifieke constructiestandaard met een goed binnenklimaat gedurende winter zowel als zomer, zonder traditioneel verwarmings- of koelsysteem.
Dit houdt een zeer goede thermische isolatie en een zeer goede lucht-/ kierdichting van de constructie in, terwijl een goed binnenklimaat verzekerd is door gebalanceerde ventilatie met hoge mate van warmterecuperatie / terugwinning.

Een  passiefhuis heeft een hoog niveau aan thermische isolatie met minimale koudebruggen, weinig infiltratie en gebruikt passieve zonne- en warmtewinsten om aan de vooropgestelde eisen te voldoen. Bijgevolg kunnen hernieuwbare energiebronnen ingezet worden om aan  de overblijvende energiebehoefte tegemoet te komen.

Een passiefhuis bouwen wil zeggen dat je enerzijds rekening houdt met een beperking van warmteverliezen (door ver doorgedreven isolatie, door zeer goede luchtdichtheid van het gebouw) en anderzijds dat je luchtkwaliteit waarborgt door ventilatie met warmteterugwinning. Maar ook dat je gebruik maakt van passieve energie (bodemwarmte, zonnewarmte …), en efficiënte apparaten die weinig verbruiken.

Passiefhuis en laagenergiewoning

Twee termen die we wel  vaker  tegenkomen. Maar wat is nu  het verschil? Waarom kies je voor een passiefhuis of voor een laagenergiewoning? 

Beide woningtypes gaan uit van dezelfde basisprincipes: goede isolatie, goed luchtdicht bouwen, bewust ventileren (met warmterecuperatie) én de winterzon in overvloed binnenlaten zodat we nog maar weinig moeten gaan (na)verwarmen.
Even tellen: een passiefhuis kan je verwarmen vanaf 7 à 15 euro per maand (of 84 à 180 euro/jaar) en een laagenergiewoning vanaf 25 à 35 euro per maand (300 à 420 euro per jaar). In deze kosten is de productie van sanitair warm water inbegrepen, om deze lage cijfers te behalen, wordt er vaak gekozen voor zonnepanelen zodat ook voor warm water de zon optimaal benut kan worden .

Foto: Vibe - architect Etienne Hoeckx

Passiefhuis
Waarom vraagt een passiefhuis nog minder verwarming?
Bij het ontwerp van een passiefhuis wordt er – meer nog  dan bij een laagenergiewoning – maximaal rekening gehouden met de zonne-instraling. Met andere woorden: zoveel mogelijk glas op het zuiden. Omdat passiefhuisramen zeer duur zijn, en elke extra m² glas dan een extra hap  uit het budget is, wordt het glas in de andere gevels tot een minimum beperkt. De bouwgrond moet wel goed georiënteerd zijn om al het glas op het zuiden (of zuidoosten / zuidwesten) te kunnen nemen. Bij voorkeur is de 'volledig open' zuidgevel naar de eigen tuin gericht en niet naar de straatkant, zodat iedereen kan binnen kijken…
Na de oriëntatie van de grote glaspartij(en) wordt  de isolatie van de woning berekend tot een dikte waarbij er niet meer dan 1 à 1,5 kW nodig is om de woning te verwarmen. Dit betekent dat een compact passiefhuis altijd op te warmen is door enkel via het ventilatiesysteem een beetje extra warmte te verspreiden. Zo kan de kost van een centrale verwarming uitgespaard, maar dient extra  geïnvesteerd in speciaal isolerende raamkaders, extra isolatie, extra luchtdichting… Kostenplaatje: een passiefhuiswoning is gemiddeld 15.000 euro duurder dan een laagenergiewoning. Maar, je krijgt er wel een heel comfortabele woning voor: geen onaangename tocht door kieren, bijzonder weinig temperatuursverlies, extreem laag verbruik. Kortom, in deze tijden van stijgende energieprijzen zeker de investering waard.

Laagenergiewoning
Bij een laagenergiewoning worden er in essentie dezelfde technieken toegepast als bij een passiefhuis: goed isoleren, goed luchtdichten, ventileren met warmterecuperatie én de winterzon benutten. Maar, in een iets mindere mate. De isolatiediktes variëren van 10 tot 20 cm, terwijl dit het dubbele is bij passiefhuizen. Een lage energiewoning heeft dus toch nog een verwarmingssysteem van een 4 à 9 kW nodig.
De installatie van deze verwarming weegt echter niet op tegen de kostprijs om te voldoen aan de passiefhuisnormen, waardoor nog veel mensen om budgettaire redenen het concept passiefhuis laten vallen.

Foto: Comfort Woningen

Meer informatie over passief bouwen vind je bij www.passiefhuisplatform.be.